STUDIE- EN ONTMOETINGSDAGEN
www.faronet.be biedt een overzicht van alle relevantie opleidingen en cursussen. In de Kalender vind je een overzicht van cursussen, opleidingen, seminaries, studiedagen, congressen, workshops op het vlak van erfgoed. Organisaties kunnen het overzicht aanvullen met eigen initiatieven.
Met een lach en een traan. Humor in cultuurhistorisch perspectief.
Op vrijdag 17 september 2010 vindt in Museum Het Domein. Afdeling Historie & Archeologie in Sittard een themadag plaats over de rol en betekenis van humor in het alledaagse leven. Deze dag wordt georganiseerd in het kader van het project Typisch Toon. Tentoonstelling over multitalent Toon Hermans die nog tot en met 26 september 2010 te zien is in Museum Het Domein. Niet iedereen denkt meteen dat humor ook een “ernstige” zaak kan zijn: een onderwerp waar onder meer volkskundigen en cultuurhistorici onderzoek naar doen. Humor is zo oud als de mensheid. Humor is levensbelangrijk. Hij leert ons relativeren en er wordt wel eens gezegd dat zelfspot het begin is van alle wijsheid. Als we denken aan subtiele, fijngevoelige humor denken we aan het monument Toon Hermans. Maar humor is tevens heel actueel: nooit tevoren zijn stand-up comedians zo populair geweest als nu. Deze onderwerpen zijn aan de orde in de themadag die een initiatief is van het Interlimburgs Volkskundig Samenwerkingsverband (IVOS). IVOS is een breed, grensoverschrijdend samenwerkingsverband tussen het Limburgs Museum (Venlo), het Nederlands Centrum voor Volkscultuur (Utrecht), Veldeke Limburg (Nederlands-Limburg), het Limburgs Volkskundig Genootschap (Belgisch-Limburg), Museum het Domein (Sittard), het Openluchtmuseum Bokrijk, de Academie van Streekgebonden Gastronomie (Belgisch- en Nederlands-Limburg) en de Katholieke Universiteit Leuven.
Programma
09.45 uur Verwelkoming met koffie en thee
10.05 uur Welkomstwoord door drs. Kitty Jansen-Rompen, conservator afdeling historie & archeologie, Museum Het Domein
10.15 uur Prof. dr. Johan Taels (Universiteit Antwerpen) | Over humor, levenskunst en tragiek
11.00 uur Gelegenheid tot vraagstelling
11.10 uur Prof. Dr. Kurt Feyaerts (K.U. Leuven) | Humor en creativiteit taalkundig bekeken
11.40 uur Gelegenheid tot vraagstelling
11.50 uur Drs. Tessa Reinders | Toon Hermans:” De doorsnee cabaretist is teveel wijsneus en te weinig feestneus”
12.20 uur Gelegenheid tot vraagstelling
12.30 uur Broodmaaltijd Zefke Mols in restaurant De Limbourg in Sittard
14.00 uur Drs. Kitty Jansen-Rompen | Inleiding op de tentoonstelling Typisch Toon met aansluitend bezoek aan de tentoonstelling
Inschrijving en praktische informatie
Het inschrijfgeld bedraagt €19,50. Dit bedrag geeft recht op deelname aan de studiedag, inclusief de lunch, bezoek aan de tentoonstelling en een documentatiemap. Vrienden van het Limburgs Museum betalen slechts €17,50. Museum Het Domein is gelegen in het centrum van Sittard, Kapittelstraat 6. Parkeergelegenheid vindt u in parkeergarage Odaparking, Haspelsestraat, 6131 Sittard-Geleen. Het museum ligt op 10 minuten loopafstand van het NS-station. Deelnemers uit Nederland betalen het betreffende bedrag op rekening 59.24.05.354 t.n.v. Limburgs Museum, Postbus 1203, 5900 BE Venlo o.v.v.“studiedag Humor”. Deelnemers uit België betalen het betreffende bedrag op rekening 310-1604158-58 bij de ING-bank te Brussel, t.n.v. het Nederlands Centrum voor Volkscultuur te Utrecht, o.v.v. “studiedag Humor”. Voor nadere informatie kunt u zich wenden tot: Nederland: Limburgs Museum, tel: 077 3522112 (Eddy Tielemans), Museum Het Domein, 046 4513460 (Kitty Jansen – Rompen). België: Limburgs Museum, tel: 0031-773522112 (Eddy Tielemans). U kunt tot uiterlijk 10 september 2010 inschrijven per e-mail: e.tielemans@limburgsmuseum.nl.
Tabaksnijverheid in de Westhoek
Volkskunde West-Vlaanderen vzw stelt in oktober 2010 een boeiend project voor. Het is een drieluik over de vroegere tabaksnijverheid in de Westhoek met een studiedag, een tentoonstelling met demonstraties en een publicatie. In 1678 werd tussen Spanje en Frankrijk het verdrag van Nijmegen gesloten waardoor Poperinge samen met Frans-Vlaanderen onder Frankrijk kwam. De grenzen waren evenwel niet dezelfde als nu. Er volgden meerdere grenscorrecties. Bij het verdag van Utrecht in 1713 kwam Poperinge onder het Oostenrijks bestuur. In 1744 werden de Poperingenaars opnieuw Franse staatsburgers tot ze in 1748 bij de vrede van Aken terug onder de Oostenrijkse kroon kwamen tot aan de inlijving van Vlaanderen bij de Franse Republiek in 1794. In de talrijke grensherbergen mocht de tabak tijdelijk vrij verhandeld worden. De verkoop van tabak bleek een verrijkende onderneming. Ook het smokkelen van tabak naar Frankrijk bleek heel winstgevend, zeker na de nationalisatie van de tabaksverwerking door Napoleon. In de Westhoek werd er veel tabak geteeld. Dit wordt bevestigd
door grondig archiefonderzoek. Er ontstonden meerdere tabaksfabrieken en elk dorp had zijn tabakskerver. De tabaksnijverheid werd een belangrijke bedrijvigheid in de Westhoek. Het project Tabaksnijverheid in de Westhoek heeft aandacht voor de stielkennis bij de tabaksteelt, het vakmanschap bij het kerven en verpakken van rooktabak, het vervaardigen van snuif, sigaren
en kauwtabak. Een oude tabakswinkel en een unieke collectie tabaksverpakkingen van fabrikanten uit de Westhoek geven de sfeer van vroeger weer.
Studiedag op 2 oktober 2010 in Poperinge
10.00u: Verwelkoming door voorzitter Danny Vanloocke
10.05u: Opening door Burgemeester Christof Dejaegher
10.10u: Tabaksnijverheid in de Westhoek door Mark Adriaen
12u: Middagmaal
14.30u: Films over de tabaksteelt en verwerking
16.00u: Opening van de tentoonstelling in de Gasthuiskapel door schepen Marleen Baelde, openingsreceptie aangeboden door Stad Poperinge, demonstraties door Luc Adriaen.
Tentoonstelling
Tentoonstelling van 3 tot en met 10 oktober in de Gasthuiskapel in Poperinge. Gratis toegang, doorlopend demonstraties. Er wordt gereedschap, afgewerkte producten, documenten en foto’s getoond van tabaksverwerkers uit gans de provincie West-Vlaanderen, alsook representatief vergelijkingsmateriaal uit heel Vlaanderen. Er kunnen kosteloos gidsenbeurten verzorgd worden voor diverse groepen: scholen, woon- en zorgcentra, socio-culturele organisaties en erfgoedverenigingen. Aanvragen via cultuur@poperinge.be.
Publicatie
Deze publicatie presenteert de resultaten van een volkskundig onderzoek over de vroegere tabaksnijverheid in de Westhoek. Volkskunde West-Vlaanderen heeft enkele honderden tabaksfabrikanten en tabakskervers en hun activiteiten kunnen identificeren in de Westhoek. Bijzondere aandacht gaat uit naar hun gereedschap én hun expertise om de tabak te verwerken. Ook de vele teruggevonden “wikkels”, de papieren verpakking van pakjes rooktabak, vormen een interessante bron voor de volkscultuur. Het rijk geïllustreerde boek in vierkleurendruk kost € 20.
Contactpersoon
Mark Adriaen, Oude Brusselseweg 99, 9050 Gentbrugge, 0474/77 70 79, mark.adriaen@telenet.be
Johan Adriaen, Eikenkappersdreef 2, 8972 Krombeke-Poperinge, 0498/10 40 90, adriaen-deschrevel@skynet.be
Luc adriaen, Guido Gezellestraat 24, 8970 Poperinge, 0473/22 81 22, luc.adriaen@telenet.be